วันที่ 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 2026 คนที่เข้าเว็บไซต์ทางการของ Zoom, BBC, CNN, Fox News, Salesforce, GitLab, IKEA, HSBC, Equifax, Air France-KLM และแบรนด์ใหญ่อื่น ๆ อีกราว 150 แบรนด์ ได้โค้ดอันตรายแถมเข้ามาในเบราว์เซอร์ รวมแล้วมีองค์กรติดร่างแหถึง 178 แห่ง
สคริปต์สลับที่อยู่กระเป๋าคริปโตเป็นที่อยู่ของคนร้ายทันทีที่ใช้งาน ฉกทั้งเลขบัตรและรหัส CVV จากแบบฟอร์มชำระเงินโดยตรง ส่งคุกกี้กับภาพหน้าจอของหน้าเว็บออกไป และถ้าเปิดเว็บด้วย iPhone หรือ iPad ก็จะโหลดชุดเครื่องมือเจาะระบบเข้ามาด้วย
และอีกครั้งที่ Ledger พ่อค้ารายใหญ่ที่สุดในตลาดคริปโตที่ขายสิ่งที่เรียกว่า “ความปลอดภัยระดับฮาร์ดแวร์” ได้ขึ้นทำเนียบอันทรงเกียรตินี้
ไม่มีบริษัทไหนใน 178 แห่งนี้ถูกเจาะโดยตรง คนร้ายเจาะผู้รับเหมาภายนอกเพียงรายเดียว คือ Optimizely ผู้ให้บริการทดสอบ A/B สำหรับหน้าตาเว็บไซต์ แต่ถ้าปัดเรื่องนี้ทิ้งด้วยคำว่า “ซัพพลายเออร์พลาด” หรือโทษ “ฝ่ายการตลาดที่นึกอยากย้ายปุ่มบนหน้าร้าน” เราก็กำลังเลี่ยงที่จะพูดถึงโรคเรื้อรังของวงการเทคโนโลยีทั้งวงการอีกครั้ง
ฝ่ายการตลาดไม่เกี่ยวกับเรื่องนี้เลย นักการตลาดไม่ได้ออกแบบระบบป้องกันให้ธนาคารหรือกระเป๋าคริปโต ไม่ได้ตั้งค่าส่วนหัวที่ส่งให้เบราว์เซอร์ และไม่ได้เป็นคนอนุญาตให้โค้ดของใครต่อใครทำงานได้โดยไม่มีใครคุม บนหน้าเดียวกับที่ลูกค้ากรอกเลขบัตรหรือคัดลอกที่อยู่คริปโต
คนที่ต้องรับผิดชอบคือซีอีโอ ผู้บริหารฝ่ายเทคโนโลยี และหัวหน้าวิศวกร เหตุการณ์วันที่ 16 พฤศจิกายนบอกอะไรเราง่าย ๆ อย่างหนึ่ง คนที่กุมบังเหียนบริษัทซึ่งขายทั้งความปลอดภัยและโครงสร้างพื้นฐานทางการเงิน รู้จักผลิตภัณฑ์ของตัวเองแค่ผิวเผินมาตั้งแต่ต้น
เมื่อแม่ครัวลงมือทำปืนไรเฟิล
บ่อยครั้ง คนที่กุมบังเหียนบริษัทซึ่งรับแก้ปัญหาทางเทคนิคที่ยากที่สุด กลับรู้เรื่องที่รับงานมาแค่เท่าที่เขียนไว้ในแผ่นพับโฆษณา
เหมือนมีรัฐมนตรีกลาโหมที่ไม่เคยเป็นทหารสักวัน หรือมีแม่ครัวผลิตปืนไรเฟิลซุ่มยิงทั้งที่ตัวเองยิงปืนไม่เป็น
คนเราขับโตโยต้ามาห้าปีแล้ววางท่าพูดเรื่องรถเป็นฉาก ๆ ได้ ทั้งที่ไม่เคยรื้อเครื่องยนต์มาประกอบใหม่สักครั้ง และไม่รู้เลยว่าใต้ฝากระโปรงมีอะไรทำงานอยู่อย่างไร เช้ามาเราทุกคนก็กดปุ่มกาต้มน้ำไฟฟ้าเป็น แต่ต้มน้ำเป็นก็ไม่ได้ทำให้ใครกลายเป็นวิศวกรไฟฟ้า
ธุรกิจจำนวนมากในวงการคริปโตและไอทีองค์กรก็สร้างกันมาอย่างนี้ตั้งแต่แรก เห็นช่องโหว่ง่าย ๆ ระดับเด็กเล่นโผล่ในกระเป๋าคริปโตเจ้าเดิมปีแล้วปีเล่า ก็อดคิดไม่ได้ว่าผู้ก่อตั้งคงแค่บังเอิญได้ยินเรื่องที่กำลังฮิตตอนนั่งดื่มเบียร์เย็นวันหนึ่ง ได้ยินว่าความกลัวของคนที่ไม่อยากเสียคริปโตทำเงินได้เป็นร้อยล้าน ก็เลยลงเงิน จ้างคนที่รู้เรื่องแค่ผิวเผินพอ ๆ กัน แล้วเริ่มขาย “ระบบป้องกันที่ไม่มีวันเจาะเข้า” ให้คนทั้งโลก
ปัญหามันใหญ่กว่าการที่ใครสักคนมองข้ามโค้ดไปบรรทัดหนึ่ง ช่องโหว่ฝังอยู่ในการเลือกเทคโนโลยีและในตัวสถาปัตยกรรมตั้งแต่วันแรก ถ้ากรรมการผู้จัดการกับหัวหน้าวิศวกรเข้าใจจริงว่าเว็บทำงานอย่างไรและภัยมาจากทางไหน คงไม่มีวันยอมให้ระบบแบบนี้เข้าใกล้ลูกค้า ระบบที่เซิร์ฟเวอร์ของคนอื่นส่ง JavaScript อะไรก็ได้เข้าเบราว์เซอร์ลูกค้าเมื่อไรก็ได้ โดยที่คนของบริษัทไม่รู้เรื่อง และโค้ดนั้นเข้าถึงหน้าเว็บได้ทุกส่วน
เปิดทางให้ใครก็เดินเข้าได้ การโจมตีผ่าน Optimizely เกิดขึ้นอย่างไร
กลไกทางเทคนิคของเรื่องนี้ง่ายจนน่าขัน นักวิจัยของ Report URI แจกแจงไว้ละเอียด และ Optimizely เองก็ยืนยัน
เพื่อให้ลูกค้าปรับส่วนต่าง ๆ บนหน้าเว็บได้โดยไม่ต้องออกเว็บรุ่นใหม่ Optimizely จะให้สคริปต์ไปติดทุกหน้า ในแผงจัดการบนคลาวด์ของบริการมีช่องมาตรฐานชื่อ Project JavaScript โค้ดอะไรก็ตามที่ใส่ลงไปจะถูกส่งจาก cdn.optimizely.com ซึ่งเป็นโดเมนทางการโดยอัตโนมัติ และทำงานในเบราว์เซอร์ของทุกคนที่เข้าเว็บไซต์ลูกค้า
วันที่ 16 พฤศจิกายน คนร้ายพบช่องโหว่ในระบบลงทะเบียนบัญชีของ Optimizely เอง บริษัทออกประกาศอย่างเป็นทางการยอมรับว่าช่องโหว่นี้เปิดให้คนอื่นทำสิ่งต่าง ๆ ในนามผู้ดูแลโครงการของลูกค้าได้ โดยไม่ต้องรู้รหัสผ่านด้วยซ้ำ
เมื่อเข้าถึงโครงการของบริษัททั้ง 178 แห่งได้ คนร้ายก็แค่ใส่ตัวโหลดขนาดจิ๋วลงใน Project JavaScript เพื่อดึงสคริปต์อันตรายตัวหลักชื่อ track.js จากโดเมนภายนอก 1688360.cc รุ่นหนึ่งซ่อนที่อยู่ไว้ในรูป base64 ส่วนอีกรุ่นมีตัวมัลแวร์สำรองฝังมาในโค้ดชิ้นนั้นเลย หากโดเมนภายนอกถูกบล็อก สำเนานี้ก็ทำงานได้โดยตรงผ่าน eval
ในสายตาเบราว์เซอร์ของคนเข้าเว็บ ทุกอย่างเรียบร้อยไร้ที่ติ สคริปต์มาจาก cdn.optimizely.com ที่น่าเชื่อถือ ผ่าน HTTPS พร้อมใบรับรองที่ถูกต้อง จากนั้นสารพัดกลไกก็เริ่มทำงานบนหน้าเว็บ
- สลับที่อยู่คริปโตทุกจุด (คลิปเปอร์) สคริปต์ค้นหาที่อยู่ของ Bitcoin, Ethereum และทุกเครือข่าย EVM รวมถึง TRON, Solana, TON, Litecoin, Bitcoin Cash และ Dogecoin แล้วแทนที่ด้วยที่อยู่กระเป๋าของคนร้าย ตรวจแม้กระทั่งค่าเช็กซัมเพื่อให้ที่อยู่ที่เอามาแทนผ่านการตรวจและกระเป๋าไม่ฟ้องข้อผิดพลาด มันเปลี่ยนที่อยู่ทั้งในข้อความบนหน้าเว็บ ในช่องกรอกข้อมูล ในคลิปบอร์ดจังหวะที่กด “คัดลอก” ไปจนถึงในคำขอที่กำลังส่งออกผ่าน
fetchและXMLHttpRequestมัลแวร์ดักการเรียกฟังก์ชันพื้นฐานของ JavaScript เองเพื่อเลี่ยงระบบป้องกันของหน้าเว็บ - ฉกข้อมูลบัตรธนาคาร ถ้าผู้ใช้กรอกเลขบัตร วันหมดอายุ และ CVV ในแบบฟอร์มบนเว็บไซต์เอง โดยไม่ได้กรอกในกรอบแยกของผู้ให้บริการชำระเงินอย่าง Stripe หรือ Adyen สคริปต์ก็อ่านข้อมูลบัตรแล้วส่งไปยังเซิร์ฟเวอร์ของคนร้าย
- ขโมยเซสชันและสอดแนม ทันทีที่สลับที่อยู่คริปโตสำเร็จ มัลแวร์จะส่งคุกกี้ของเบราว์เซอร์และ URL เต็มของหน้าเว็บออกไป พร้อมจับภาพหน้าจอของเหยื่อ
- เครื่องมือเจาะ iOS ที่ใช้โจมตีจริง เมื่อใครใช้ iPhone หรือ iPad ที่รัน iOS 18.6 หรือต่ำกว่าเปิดหน้าที่ติดเชื้อ สคริปต์จะโหลดชุดเครื่องมือ Coruna และ DarkSword เพื่อเจาะระบบปฏิบัติการของอุปกรณ์
โค้ดอันตรายค้างอยู่บนเว็บไซต์ของแบรนด์ยักษ์ใหญ่ระดับโลกตั้งแต่เช้าจรดเย็นของวันที่ 16 พฤศจิกายน Report URI ประเมินว่า ภายในเก้าชั่วโมงแรก แค่ยอดที่โอนตรงเข้าที่อยู่คริปโตที่ถูกสลับ คนร้ายก็ได้ไปราว 7,040 ดอลลาร์ และถอนเงินออกไปแล้วภายในเช้าวันที่ 17 พฤศจิกายน ที่ยอดไม่มากก็เพียงเพราะเหยื่อส่วนใหญ่ในรายชื่อเป็นสำนักข่าวกับร้านค้าปลีก แต่เงินที่โอนบนบล็อกเชนแต่ละครั้งนั้นเรียกกลับไม่ได้
จุดบอดของคนออกแบบระบบ ยักษ์ใหญ่ 85% ไม่ได้แม้แต่จะปิดประตู
ตัวเลขที่ฟ้องปัญหาชัดที่สุดในรายงานของ Report URI มาจากการตรวจส่วนหัว Content Security Policy (CSP) ของบริษัทที่โดนโจมตี CSP เป็นกลไกป้องกันขั้นพื้นฐานของเว็บสมัยใหม่ เว็บไซต์บอกเบราว์เซอร์ตรง ๆ ว่าอนุญาตให้โหลดสคริปต์จากโดเมนใด และสคริปต์เหล่านั้นส่งข้อมูลไปที่ไหนได้บ้าง
ต่อให้ผู้รับเหมาอย่าง Optimizely ถูกเจาะ ถ้าตั้งค่า CSP ถูกต้อง สคริปต์ของผู้รับเหมาก็จะโหลด track.js จากโดเมนแปลกหน้าอย่าง 1688360.cc ไม่ได้ และส่งข้อมูลบัตรหรือคุกกี้ที่ขโมยมาออกไปข้างนอกไม่ได้เช่นกัน
จากการตรวจสอบ 160 โดเมนขององค์กรที่ได้รับผลกระทบ พบว่า
- 68 บริษัทไม่มีส่วนหัว CSP เลย
- 50 บริษัทตั้งนโยบายไว้อย่างขาดความรู้ ถึงขั้นปล่อยให้มัลแวร์จากข้างนอกเข้ามาและปล่อยให้ข้อมูลที่ถูกขโมยออกไปได้ทั้งสองทาง
- มีเพียง 24 องค์กร (15%) ที่ปิดกั้นการโจมตีได้ทั้งหมด
ผลงานชิ้นเอกอีกชิ้นเป็นของธนาคาร HSBC นโยบาย CSP ของธนาคารบล็อกไฟล์ภายนอกจาก 1688360.cc ได้ แต่คนร้ายเตรียมทางสำรองไว้แล้ว มัลแวร์ที่ฝังมาในโค้ดชิ้นเล็ก ๆ ของ Optimizely จึงทำงานบนเว็บไซต์ธนาคารได้ผ่าน eval()
ทำไมเว็บไซต์ของหนึ่งในธนาคารที่ใหญ่ที่สุดในโลกถึงเปิดใช้ unsafe-eval ตัวเลือกอันตรายที่อนุญาตให้รันข้อความอะไรก็ได้เป็นโค้ด? ก็เพราะอย่างที่ Report URI ชี้ไว้ คู่มือทางการของ Optimizely เองนั่นแหละที่แนะนำให้ลูกค้าเปิด unsafe-eval!
ลองนึกภาพระบบนี้ดู วิศวกรของธนาคารและบริษัทใหญ่อีกราว 150 แห่งเอาสคริปต์ภายนอกไปติดบนหน้าเว็บที่ลูกค้าใช้งานจริง ใครบางคนแก้เนื้อหาสคริปต์นั้นจากแผงจัดการบนคลาวด์ของคนอื่นได้ทันทีโดยไม่มีใครตรวจทาน แล้ววิศวกรเหล่านี้ก็ปิดระบบป้องกัน eval ของเบราว์เซอร์ด้วยมือตัวเอง นี่แหละฝีมือของคนที่กดปุ่มกาต้มน้ำเป็นแล้วมารับหน้าที่ออกแบบโครงสร้างพื้นฐานของเว็บ
Ledger ผู้ทำทีว่ามือสะอาด กับตู้เซฟไทเทเนียมกลางลานที่ใครก็เดินเข้าได้
ท่ามกลางสถานีโทรทัศน์และร้านขายเฟอร์นิเจอร์ ชื่อของ Ledger โดดเด่นเป็นพิเศษ (Cointelegraph) ทั้งบริษัทตั้งอยู่ได้ด้วยคำขายสั้น ๆ ว่า “คอมพิวเตอร์ของคุณอันตราย เก็บคริปโตไว้กับเรา” แต่เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน เว็บไซต์ทางการ ledger.com ของบริษัทเองกลับแจกสคริปต์สำหรับสลับที่อยู่คริปโต ขโมยข้อมูลบัตรธนาคาร และเจาะ iPhone
สำหรับ Ledger การทำระบบรอบ ๆ กระเป๋าของตัวเองให้พรุนเป็นตะแกรงกลายเป็นประเพณีมาหลายปีแล้ว
- ในปี 2020 ช่องโหว่ในระบบการตลาดและร้านค้าของบริษัททำให้ที่อยู่บ้าน เบอร์โทรศัพท์ และชื่อของผู้ซื้อกระเป๋าหลายแสนคนถูกเปิดเผยต่อสาธารณะ
- ในเดือนธันวาคม 2023 คนร้ายยึดไลบรารี Ledger Connect Kit ที่ Ledger แจกจ่ายผ่าน CDN ภายนอกชื่อ
jsdelivrโค้ด JavaScript อันตรายจึงเข้าไปทำงานในแอปกระจายศูนย์โดยตรง และกวาดเงินของผู้ใช้ไปหลายแสนดอลลาร์ - ในเดือนตุลาคม 2026 เราเขียนถึงเรื่องนี้อย่างละเอียดว่าผู้ซื้อได้รับอุปกรณ์ Ledger ที่ถูกดัดแปลง มีฮาร์ดแวร์แปลกปลอมซ่อนอยู่ในตัวเครื่องได้อย่างไร
- แล้วในวันที่ 16 พฤศจิกายน 2026 เว็บไซต์ทางการ
ledger.comก็เสิร์ฟโทรจันให้คนเข้าเว็บอีกครั้ง คราวนี้ส่งตรงมาจากบริการทดสอบ A/B ของ Optimizely
คำตอบของฝ่ายความปลอดภัย Ledger Donjon เดาได้แม้กระทั่งตำแหน่งลูกน้ำ บริษัทยืนยันว่า ledger.com ติดเชื้อ แล้วก็รีบประกาศเสียงใสว่า “เหตุการณ์นี้ไม่ส่งผลกระทบต่อสถาปัตยกรรมของอุปกรณ์ฮาร์ดแวร์ ไม่กระทบ Ledger Live และไม่กระทบกุญแจส่วนตัวของผู้ใช้”
นี่คือตัวอย่างชั้นครูของการตีสองหน้า ลูกค้าไม่ได้นั่งอยู่กลางสุญญากาศแล้วใช้กระแสจิตติดต่อ “ชิปนิรภัย” ของ Ledger ก่อนจะได้จับตัวเครื่อง เขาต้องเปิดเว็บไซต์ทางการ ledger.com เพื่อสั่งซื้อ กรอกข้อมูลบัตรธนาคารและที่อยู่บ้านลงในแบบฟอร์ม ดาวน์โหลดแอป หรือเปิดคู่มือดูให้แน่ใจ
และตรงธรณีประตูเว็บไซต์ทางการของผู้ผลิตกระเป๋าคริปโต สิ่งที่รอต้อนรับลูกค้าก็คือ track.js มันดักข้อมูลบัตรที่กรอกลงไป สลับที่อยู่ในคลิปบอร์ด และพยายามใช้ช่องโหว่เจาะ iPhone ของเขา
เที่ยวบอกลูกค้าว่าตู้เซฟข้างในเครื่องแข็งแรงเพียงใด ทั้งที่คนมาเยือนโดนปล้นกันตรงประตูหน้าเว็บไซต์ของคุณเอง เพราะคุณต่อสคริปต์ภายนอกเข้ามาโดยไม่รู้ว่ากำลังทำอะไรอยู่ นั่นไม่ใช่ความปลอดภัยไซเบอร์ คนที่ตัดสินใจออกแบบระบบแบบนี้เพิ่งลงชื่อรับรองด้วยตัวเองว่าทำงานในวิชาชีพนี้ไม่เป็น
วันที่คำว่า “เว็บไซต์ทางการ” หมดความหมาย กับภาพลวงตาของ “แอปจากสโตร์”
หลายสิบปีที่ผ่านมา หลักความปลอดภัยดิจิทัลขั้นพื้นฐานตั้งอยู่บนคำแนะนำเดียว “ตรวจแถบที่อยู่ มองหารูปแม่กุญแจ HTTPS แล้วเข้าแต่เว็บไซต์ทางการของแบรนด์” วันที่ 16 พฤศจิกายน หลักข้อนี้ถึงคราวใช้ไม่ได้อีกต่อไป คนเข้า hsbc.com, zoom.us หรือ ledger.com ของแท้ ใบรับรองก็ถูกต้องทุกอย่าง แต่กลับได้ที่อยู่กระเป๋าของคนอื่นในคลิปบอร์ด ฝีมือโค้ดที่เจ้าของเว็บเองยังไม่เคยเห็น
เว็บไซต์องค์กรยุคนี้ไม่ได้เป็นป้อมปราการของบริษัทอีกแล้ว มันกลายเป็นบ้านเช่าหลังเดียวที่สถาปนิกไร้ฝีมือเปิดให้ผู้รับเหมาภายนอกยี่สิบรายเข้ามาอยู่ร่วมกัน ทั้งบริการทดสอบ A/B พิกเซลโฆษณา วิดเจ็ตแชต ฟอนต์จากภายนอก และตัวติดตาม แค่เจาะผู้เช่าหนึ่งในยี่สิบรายนี้ได้ โจรก็เปิดกิจการใต้ป้ายชื่อทางการของธนาคารหรือผู้ผลิตกระเป๋าได้แล้ว
ทุกวันนี้จะอ้างอย่างใสซื่อว่า “ฉันไม่ใช้เว็บไซต์ ฉันติดตั้งแอปทางการจาก App Store หรือ Google Play” ก็ไม่ได้ช่วยให้ปลอดภัยขึ้น กระเป๋าคริปโตและแอปฟินเทคจำนวนมหาศาลในร้านแอปมือถือก็คือหน้าเว็บแบบเดียวกันนั่นเอง เพียงแต่ห่อไว้ใน WebView
แม้แต่แอปที่เขียนแบบไฮบริดหรือเนทีฟก็ยังอัดแน่นด้วย SDK วิเคราะห์การใช้งานของคนอื่น และกลไกที่แอบโหลด JavaScript ตัวใหม่จากเซิร์ฟเวอร์โดยไม่ผ่านการตรวจของร้านแอป ถ้าคนออกแบบแอปยึดหลักเดียวกันว่า “เอาสคริปต์บนคลาวด์ของคนอื่นสักสิบตัวมาเสียบ แล้วอนุญาตให้ทำได้ทุกอย่าง” ไอคอนสวย ๆ บนจอมือถือก็จะกลายเป็นกับดักเดียวกับแท็บในเบราว์เซอร์
การโจมตีผ่าน Optimizely ไม่ใช่เรื่องราวว่าด้วยแฮกเกอร์อัจฉริยะ มันคือเรื่องของอุตสาหกรรมที่เอาสไลด์การตลาดมาแทนความปลอดภัยเสียนานแล้ว ส่วนบริษัทที่รับผิดชอบเงินของคนอื่นนั้น คนกุมบังเหียนรู้ว่าต้องกดปุ่มไหนบนกาต้มน้ำ แต่ไม่รู้เลยว่าไฟฟ้าในเต้ารับมาจากไหน