16 listopada 2026 roku do przeglądarek osób odwiedzających oficjalne strony Zooma, BBC, CNN, Fox News, Salesforce, GitLaba, IKEA, HSBC, Equifaxu, Air France-KLM i jeszcze około stu pięćdziesięciu dużych marek trafił złośliwy kod. Łącznie atak objął 178 organizacji.
Skrypt na bieżąco podmieniał adresy portfeli kryptowalutowych na adresy napastnika, odczytywał numery kart i kody CVV wprost z formularzy płatności, wysyłał na zewnątrz ciasteczka i zrzuty stron, a na iPhone’ach i iPadach ładował zestawy exploitów.
Na tej zaszczytnej liście po raz kolejny znalazł się Ledger, czołowy sprzedawca „sprzętowego bezpieczeństwa” na rynku kryptowalut.
Do żadnej z tych 178 firm napastnik nie włamał się bezpośrednio. Włamał się do jednego podwykonawcy, Optimizely, który oferuje usługę testowania interfejsów metodą A/B. Kto jednak zrzuca winę na „błąd dostawcy” albo na „ludzi z marketingu, którzy chcieli poprzestawiać przyciski na wystawie”, po raz kolejny odwraca uwagę od choroby, która trawi całą dzisiejszą branżę technologiczną.
Marketing nie ma tu nic do rzeczy. Specjalista od marketingu nie projektuje zabezpieczeń banku ani portfela kryptowalutowego, nie konfiguruje nagłówków bezpieczeństwa dla przeglądarki i nie decyduje, czyj kod może działać bez nadzoru na stronie, na której klient wpisuje numer karty lub kopiuje adres portfela.
Odpowiadają za to prezes, dyrektor techniczny i główni inżynierowie. To, co wydarzyło się 16 listopada, pokazuje jedną prostą rzecz. Ludzie stojący na czele firm, które sprzedają bezpieczeństwo i infrastrukturę finansową, od początku mieli tylko powierzchowne pojęcie o własnym produkcie.
Jak kucharka robi karabiny
Firmami, które podejmują się rozwiązywania najtrudniejszych problemów technicznych, nagminnie kierują ludzie, których znajomość tematu kończy się na broszurze reklamowej.
To jak minister obrony, który nie spędził ani dnia w wojsku. Albo kucharka, która robi karabiny wyborowe, choć sama nie umie strzelać.
Można przez pięć lat jeździć toyotą i z poważną miną rozprawiać o samochodach, choć nigdy w życiu nie rozebrało się silnika i nie ma się pojęcia, co się dzieje pod maską. Każdy z nas rano naciska przycisk czajnika elektrycznego. Umiejętność zagotowania wody jeszcze z nikogo nie zrobiła inżyniera elektryka.
Tak właśnie od początku budowano sporą część branży krypto i korporacyjnego IT. Kiedy widać, jak dziecinnie proste luki od lat wychodzą na jaw w tych samych portfelach kryptowalutowych, trudno oprzeć się wrażeniu, że ich założyciele po prostu pewnego wieczoru przy piwie usłyszeli o modnym temacie. Usłyszeli, że na strachu przed utratą kryptowalut można zarobić setki milionów, wyłożyli pieniądze, zatrudnili ludzi o równie powierzchownej wiedzy i zaczęli sprzedawać światu „kuloodporną ochronę”.
Nie chodzi przecież o to, że ktoś przeoczył linijkę kodu. Luka od początku tkwiła w samym doborze technologii i w projekcie architektury. Gdyby prezes i główny inżynier takiej firmy naprawdę rozumieli, jak działa sieć i z jakimi zagrożeniami trzeba się liczyć, trzymaliby podobne rozwiązanie jak najdalej od klientów. Cudzy serwer mógł w dowolnej chwili bez wiedzy kierownictwa wysłać do przeglądarki klienta dowolny JavaScript z pełnym dostępem do strony.
Drzwi otwarte na oścież. Jak przebiegał atak przez Optimizely
Od strony technicznej cała historia jest śmiesznie prosta. Opisali ją szczegółowo badacze z Report URI, a potwierdziło samo Optimizely.
Żeby klient mógł zmieniać elementy interfejsu bez wdrażania kolejnej wersji serwisu, Optimizely daje mu skrypt do osadzenia na każdej stronie. W panelu usługi jest zwykłe pole Project JavaScript. Każdy kod wpisany tam w chmurze jest automatycznie rozsyłany z oficjalnej domeny cdn.optimizely.com i uruchamia się w przeglądarce każdego, kto odwiedzi witrynę klienta.
16 listopada napastnik znalazł lukę w mechanizmie rejestracji kont w samym Optimizely. Firma przyznała w oficjalnym komunikacie, że luka pozwalała działać w imieniu administratorów projektów klientów nawet bez znajomości ich haseł.
Gdy napastnik dostał się do projektów 178 firm, wpisał w pole Project JavaScript maleńki program, który pobierał główny złośliwy skrypt track.js z zewnętrznej domeny 1688360.cc. W jednym wariancie adres ukryto w base64. W drugim wstawka zawierała zapasową kopię złośliwego kodu. Gdy dostęp do obcej domeny był zablokowany, kopia uruchamiała się wprost ze wstawki przez eval.
Z punktu widzenia przeglądarki wszystko wyglądało wzorowo. Skrypt przychodził z zaufanej domeny cdn.optimizely.com przez HTTPS z ważnym certyfikatem. Potem na stronie ruszał już cały arsenał.
- Masowa podmiana adresów kryptowalutowych (clipper). Skrypt wyszukiwał adresy sieci Bitcoin, Ethereum i wszystkich sieci EVM, a także TRON, Solana, TON, Litecoin, Bitcoin Cash i Dogecoin, po czym zastępował je adresami napastnika. Sprawdzał nawet sumy kontrolne, żeby podstawiony adres był prawidłowy i portfel nie zgłosił błędu. Podmieniał adresy w tekście strony, w polach formularzy, w schowku po kliknięciu „Kopiuj”, a nawet w wychodzących żądaniach sieciowych
fetchiXMLHttpRequest. Żeby ominąć zabezpieczenia strony, złośliwy kod przechwytywał wywołania podstawowych funkcji samego JavaScriptu. - Przechwytywanie danych kart płatniczych. Jeśli użytkownik wpisywał numer karty, datę ważności i CVV w formularzu na samej stronie, poza odizolowanym oknem operatora płatności takiego jak Stripe lub Adyen, skrypt odczytywał dane i wysyłał je na serwer napastnika.
- Kradzież sesji i szpiegowanie. Gdy tylko skrypt skutecznie podmienił adres portfela, wysyłał ciasteczka przeglądarki oraz pełny adres strony i robił zrzut ekranu ofiary.
- Exploity na iOS w akcji. Jeśli ktoś otwierał zainfekowaną stronę na iPhonie lub iPadzie z iOS 18.6 bądź starszym, skrypt pobierał zestawy exploitów Coruna i DarkSword służące do włamania się do mobilnego systemu operacyjnego.
16 listopada złośliwy kod wisiał na stronach największych światowych marek od rana do wieczora. Według wyliczeń Report URI w ciągu pierwszych dziewięciu godzin z samych przelewów bezpośrednio na podstawione adresy napastnik zebrał około 7 040 dolarów. Do rana 17 listopada wyprowadził pieniądze. Kwota była skromna tylko dlatego, że na liście ofiar dominowały media informacyjne i handel detaliczny. Każdy z tych przelewów w blockchainie jest nieodwracalny.
Ślepota architektów. 85% gigantów nawet nie zamknęło drzwi
Najwięcej mówią liczby z kontroli nagłówków Content Security Policy (CSP), którą Report URI przeprowadziło u poszkodowanych firm. CSP to podstawowy bezpiecznik współczesnej sieci. Strona wprost mówi przeglądarce, z jakich domen może pobierać skrypty i dokąd te skrypty mają prawo wysyłać dane.
Nawet gdy ktoś włamie się do dostawcy takiego jak Optimizely, poprawnie ustawiona CSP nie pozwoli jego skryptowi pobrać track.js z obcej domeny 1688360.cc ani wysłać na zewnątrz skradzionych danych karty czy ciasteczek.
Badacze sprawdzili 160 domen należących do poszkodowanych organizacji.
- W 68 firmach nagłówka CSP w ogóle nie było.
- W 50 firmach reguły ustawiono tak nieudolnie, że przepuściły złośliwy kod w jedną stronę, a skradzione dane w drugą.
- Całkowicie zablokować atak potrafiły tylko 24 organizacje (15%).
Osobne arcydzieło zaprezentował bank HSBC. Jego CSP zablokowała pobranie zewnętrznego pliku z 1688360.cc. Napastnik miał jednak wariant zapasowy. Złośliwy kod zaszyty wprost we wstawce Optimizely uruchomił się na stronie banku przez eval().
Dlaczego na stronie jednego z największych banków świata była włączona tak niebezpieczna opcja jak unsafe-eval, która pozwala wykonać dowolny ciąg znaków jako kod programu? Bo, jak zauważa Report URI, włączenie unsafe-eval zaleca klientom oficjalna dokumentacja samego Optimizely!
Warto się przyjrzeć, co tu właściwie zbudowano. Inżynierowie banku i mniej więcej stu pięćdziesięciu koncernów podłączają do stron produkcyjnych cudzy skrypt. Ktoś może w każdej chwili zmienić jego treść w cudzym panelu w chmurze, bez żadnego przeglądu zmian. Do tego inżynierowie własnymi rękami wyłączają w przeglądarce ochronę przed eval. Oto poziom człowieka, który opanował obsługę czajnika i zabrał się za projektowanie infrastruktury internetowej.
Ledger poucza innych. Tytanowy sejf w budynku otwartym na przestrzał
Na tle stacji telewizyjnych i sprzedawców mebli szczególnie jaskrawo wypada Ledger (Cointelegraph). Firma, której cała racja bytu sprowadza się do hasła „twój komputer jest niebezpieczny, trzymaj kryptowaluty u nas”, 16 listopada rozsyłała ze swojej oficjalnej strony ledger.com skrypt do podmiany adresów kryptowalutowych, kradzieży danych kart płatniczych i włamywania się do iPhone’ów.
Robienie sita ze wszystkiego, co otacza własny portfel, to u Ledgera wieloletnia tradycja.
- W 2020 roku przez lukę w systemach marketingowych i sklepowych firma wystawiła na widok publiczny adresy domowe, numery telefonów oraz imiona i nazwiska setek tysięcy nabywców swoich portfeli.
- W grudniu 2023 roku napastnicy przejęli bibliotekę Ledger Connect Kit, którą Ledger udostępniał za pośrednictwem zewnętrznej sieci CDN
jsdelivr. Złośliwy JavaScript trafił wtedy prosto do zdecentralizowanych aplikacji i wyprowadził z portfeli użytkowników setki tysięcy dolarów. - W październiku 2026 roku szczegółowo opisaliśmy, jak do kupujących trafiały przerobione urządzenia Ledger z implantem sprzętowym ukrytym wewnątrz obudowy.
- I oto 16 listopada 2026 roku oficjalny serwis
ledger.comznowu częstuje odwiedzających trojanem, tym razem za pośrednictwem usługi testów A/B Optimizely.
Reakcję zespołu bezpieczeństwa Ledger Donjon można było przewidzieć co do przecinka. Firma potwierdziła infekcję ledger.com, po czym od razu ochoczo zameldowała, że „incydent nie wpłynął na architekturę urządzeń sprzętowych, Ledger Live ani klucze prywatne użytkowników”.
To hipokryzja w czystej postaci. Klient przecież nie nawiązuje z „bezpiecznym chipem” Ledgera kontaktu na odległość siłą woli. Zanim urządzenie trafi do jego rąk, otwiera oficjalną stronę ledger.com, żeby złożyć zamówienie i wpisać w formularzu dane karty oraz adres domowy, pobrać aplikację lub zajrzeć do dokumentacji.
A na samym progu oficjalnej strony producenta portfeli czeka na niego track.js. Skrypt przechwytuje wpisane dane karty, podmienia adresy w schowku i próbuje zaatakować jego iPhone’a exploitem.
Opowiadać klientowi, jak niezawodny sejf kryje się w środku urządzenia, kiedy przy głównym wejściu na własną stronę ktoś okrada odwiedzających, bo nie potrafiliście poprawnie podłączyć cudzego skryptu — to nie jest cyberbezpieczeństwo. To podpisane własnoręcznie świadectwo całkowitej niekompetencji zawodowej tych, którzy zadecydowali o tej architekturze.
Śmierć „oficjalnej strony” i złudne bezpieczeństwo „aplikacji ze sklepu”
Przez dziesięciolecia cała podstawowa higiena cyfrowa opierała się na jednej radzie. „Sprawdzaj pasek adresu, szukaj kłódki HTTPS i wchodź tylko na oficjalną stronę marki”. 16 listopada ta zasada ostatecznie zawiodła. Człowiek wchodził na prawdziwy hsbc.com, zoom.us albo ledger.com z certyfikatem, któremu nic nie można było zarzucić, a w schowku dostawał adres cudzego portfela. Wstawiał go kod, którego nie widzieli nawet właściciele serwisu.
Dzisiejsza firmowa witryna dawno przestała być twierdzą firmy. To wspólne mieszkanie, do którego nieudolni architekci wprowadzili dwudziestu obcych lokatorów. Mieszkają tu systemy testów A/B, piksele reklamowe, widżety czatu, zewnętrzne fonty i skrypty śledzące. Wystarczy włamać się do jednego z tej dwudziestki podwykonawców, a pod oficjalnym szyldem banku czy producenta portfeli zaczyna urzędować rabuś.
Równie mało daje dziś naiwny argument „nie korzystam ze stron, mam zainstalowaną oficjalną aplikację z App Store albo Google Play”. Ogromna część portfeli kryptowalutowych i aplikacji finansowych w sklepach mobilnych to dokładnie takie same strony internetowe opakowane w WebView.
Nawet aplikacje hybrydowe lub natywne są naszpikowane cudzymi pakietami analitycznymi SDK i mechanizmami, które po cichu pobierają świeży kod JavaScript z serwera z pominięciem kontroli sklepu. Jeśli ich architekt wyznaje tę samą zasadę „podłączmy dziesięć cudzych skryptów z chmury i pozwólmy im na wszystko”, ładna ikonka na ekranie telefonu okazuje się taką samą pułapką jak karta w przeglądarce.
Atak przez Optimizely to nie opowieść o genialnych hakerach. To opowieść o branży, która dawno zamieniła bezpieczeństwo na prezentacje marketingowe. A za sterami firm odpowiedzialnych za cudze pieniądze siedzą ludzie, którzy wiedzą, jak nacisnąć przycisk czajnika, lecz nie mają pojęcia, skąd się bierze prąd w gniazdku.